Stamppot Recept: 8 Variaties van dit Klassieke Wintergerecht

Stamppot is hét Nederlandse wintergerecht bij uitstek. Of het nu koud is of gewoon gezellig binnen, een goede stamppot met worst en jus zorgt altijd voor een tevreden gevoel. Maar wist je dat er veel meer stamppot variaties bestaan dan alleen de klassieke boerenkool?

In dit artikel leer je hoe je de perfecte stamppot maakt én ontdek je 8 heerlijke variaties die je deze winter moet proberen.

Wat is stamppot?

Stamppot is een traditioneel Nederlands gerecht waarbij gekookte aardappels worden gestampt met groenten. Het resultaat is een romige, voedzame maaltijd die vult en opwarmt. Stamppot wordt meestal geserveerd met rookworst en jus.

Geschiedenis van stamppot

Stamppot bestaat al sinds de 16de eeuw in Nederland. Het was een praktisch gerecht voor boeren: eenvoudig, voedzaam en je kon alle seizoensgroenten erdoor verwerken. Vooral in de winter was stamppot populair, omdat de kruidige groenten zoals boerenkool en zuurkool dan op hun lekkerst zijn.

Waarom is stamppot zo populair?

• Voedzaam - Een complete maaltijd met koolhydraten, groenten en proteïne
• Budget-vriendelijk - Weinig ingrediënten nodig
• Seizoensgebonden - Perfect voor wintergroenten
• Comfortfood - Warm, vullend en gezellig
• Makkelijk te maken - Geen moeilijke technieken nodig

Het basis stamppot recept

Voor je aan de variaties begint, is het belangrijk om de basis te kennen. Elke stamppot begint met dezelfde fundamenten.

Basisingrediënten (4 personen)

• 1 kg kruimige aardappels
• 500-750g groenten (afhankelijk van de variatie)
• 50g boter
• 100ml warme melk
• Zout en peper
• 4 rookworsten (optioneel)
• Mosterd en/of jus voor erbij

Basisbereidingswijze

Stap 1: Aardappels voorbereiden

• Schil de aardappels en snijd ze in gelijke stukken
• Spoel ze af onder koud water
• Doe ze in een grote pan met koud water en zout

Stap 2: Groenten voorbereiden

• Was en snijd je groenten volgens de specifieke variatie
• Sommige groenten (zoals boerenkool) kook je mee met de aardappels
• Andere (zoals zuurkool) bak je apart

Stap 3: Koken

• Breng de aardappels aan de kook
• Voeg eventueel de groenten toe volgens recept
• Kook 20-25 minuten tot alles gaar is

Stap 4: Stampen

• Giet het kookvocht af (bewaar eventueel iets voor extra vocht)
• Voeg boter en warme melk toe
• Stamp met een stamper tot een romige massa
• Niet te lang stampen, want dan wordt het klef
• Breng op smaak met zout en peper

Stap 5: Serveren

• Schep de stamppot op borden
• Maak een kuiltje in het midden
• Leg de rookworst erbij
• Serveer met mosterd en jus

8 Heerlijke stamppot variaties

Nu je de basis kent, zijn hier 8 klassieke en verrassende stamppot variaties die je moet proberen.

1. Boerenkool stamppot

De absolute klassieker en favoriet van velen.

Extra ingrediënten:

• 500g boerenkool (vers of uit de vriezer)
• 1 ui, gesnipperd
• 2 eetlepels spekjes (optioneel)

Hoe maak je het:

• Was de boerenkool goed en verwijder dikke stelen
• Kook de boerenkool de laatste 10 minuten mee met de aardappels
• Bak de spekjes en ui krokant
• Stamp de aardappels met boerenkool, boter en melk
• Schep de spekjes erdoor of erover

Waarom zo lekker: De licht bittere smaak van boerenkool combineert perfect met de romige aardappels en hartige spekjes.

2. Zuurkool stamppot

Friszuur en een beetje anders.

Extra ingrediënten:

• 500g zuurkool (uit pot of pak)
• 1 appel, in blokjes
• 1 ui, gesnipperd
• 1 theelepel komijnzaad

Hoe maak je het:

• Bak de ui glazig in een pan
• Voeg zuurkool, appelblokjes en komijnzaad toe
• Laat 15 minuten sudderen
• Stamp de aardappels met boter en melk
• Schep de zuurkool erdoor

Waarom zo lekker: De zoet-zure combinatie van appel en zuurkool geeft een verrassende twist.

3. Andijvie stamppot

Lichter maar net zo lekker.

Extra ingrediënten:

• 500g andijvie, gewassen en grof gesneden
• 100g spekjes (of vegetarisch alternatief)
• 2 uien, in ringen
• Nootmuskaat

Hoe maak je het:

• Bak spekjes en uienringen krokant
• Stamp de aardappels met boter en melk
• Schep de rauwe andijvie erdoor (slaat vanzelf in)
• Voeg spekjes en ui toe
• Rasp er nootmuskaat over

Waarom zo lekker: De licht bittere andijvie blijft knapperig en geeft een frisse bite.

4. Hutspot

De Nederlandse klassieker uit 1574.

Extra ingrediënten:

• 500g winterwortels, in plakjes
• 500g uien, gesnipperd
• Eventueel 250g pastinaak

Hoe maak je het:

• Kook wortels en ui mee met de aardappels
• Stamp alles samen met boter en melk
• Het wordt een mooie oranje kleur
• Serveer met stoofvlees voor extra traditie

Waarom zo lekker: De zoete smaak van wortel en ui maakt dit een milde, vriendelijke stamppot.

5. Hete bliksem

Zoet en hartig in één gerecht.

Extra ingrediënten:

• 4 zure appels, geschild en in stukjes
• 2 eetlepels suiker
• 1 theelepel kaneel
• 100g spekjes

Hoe maak je het:

• Kook de appelstukjes mee met de aardappels
• Voeg suiker en kaneel toe
• Stamp alles samen
• Bak spekjes krokant en schep erover

Waarom zo lekker: De zoete appel met hartige spekjes is een verrassende maar traditionele combinatie.

6. Spruitjes stamppot

Voor de liefhebbers van spruitjes.

Extra ingrediënten:

• 500g spruitjes, gehalveerd
• 100g spekreepjes
• 2 uien, gesnipperd
• 50g pijnboompitten, geroosterd

Hoe maak je het:

• Kook de spruitjes de laatste 8 minuten mee
• Bak spekjes en ui krokant
• Stamp aardappels en spruitjes met boter en melk
• Rooster pijnboompitten in droge pan
• Garneer met spekjes en pijnboompitten

Waarom zo lekker: De nottige pijnboompitten geven een luxe twist aan dit winterse gerecht.

7. Rode kool stamppot

Mooi paars en verrassend lekker.

Extra ingrediënten:

• 500g rode kool, fijngesneden
• 2 appels, in blokjes
• 2 eetlepels azijn
• 2 eetlepels suiker
• 1 theelepel kaneel

Hoe maak je het:

• Stoof rode kool met appel, azijn, suiker en kaneel 30 minuten
• Stamp de aardappels met boter en melk
• Schep de rode kool erdoor
• Wordt prachtig paars!

Waarom zo lekker: Zoet, zuur en een beetje gekruid - een feest voor oog en smaak.

8. Postelein stamppot

Een ouderwetse variant die weer populair wordt.

Extra ingrediënten:

• 300g postelein (winterpostelein)
• 100g spekjes
• 2 uien, gesnipperd
• 2 eetlepels azijn

Hoe maak je het:

• Was de postelein goed
• Bak spekjes en ui krokant
• Stamp de aardappels met boter en melk
• Schep de rauwe postelein erdoor
• Voeg een scheut azijn toe voor frisheid

Waarom zo lekker: Postelein heeft een licht zure smaak die perfect past bij de romige aardappels.

Tips voor de perfecte stamppot

Wil je echt de allerbeste stamppot maken? Let dan op deze tips:

1. De juiste aardappels

Gebruik altijd kruimige aardappels:

• Eigenheimer
• Irene
• Bildstar
• Doré

Niet gebruiken:

• Vastkokende aardappels (worden klef)
• Nieuwe aardappels (te waterig)

2. Niet te veel stampen

Stamp net zolang tot het romig is, maar niet te lang. Een paar klontjes mogen er best nog in zitten. Te lang stampen maakt de stamppot klef en zwaar.

3. Warme melk toevoegen

Koude melk koelt de stamppot af en trekt niet goed in. Verwarm de melk altijd even in de magnetron of pannetje.

4. Genoeg boter

Bespaar niet op de boter - dit maakt je stamppot pas echt romig en vol van smaak. 50 gram voor 1 kg aardappels is het minimum.

5. Direct serveren

Stamppot is het lekkerst als hij vers is. Hij wordt snel droog en taai als hij te lang staat. Maak hem dus vlak voor het eten.

6. Seizoensgroenten gebruiken

Gebruik groenten die in het seizoen zijn:

• Herfst/winter: boerenkool, spruitjes, rode kool
• Lente: postelein, andijvie
• Altijd: zuurkool, wortels, uien

7. Extra smaakmakers

Probeer eens toe te voegen:

• Mosterd door de stamppot roeren
• Verse kruiden (peterselie, bieslook)
• Geraspte kaas door de stamppot
• Knoflook voor extra smaak
• Gekarameliseerde uitjes als topping

Wat serveer je bij stamppot?

Stamppot is al een complete maaltijd, maar deze combinaties maken het extra lekker:

Klassieke bijgerechten

Rookworst De absolute klassieker. Verwarm de worst mee in het kookwater van de aardappels de laatste 10 minuten.

Jus Maak zelf jus van vleesfond of gebruik pakkenjus. Giet in het kuiltje in het midden van de stamppot.

Mosterd Grove mosterd of Dijon mosterd past perfect bij stamppot en worst.

Vegetarische alternatieven

• Vegetarische rookworst
• Gebakken halloumi
• Gebakken champignons met knoflook
• Een gebakken ei
• Vegetarische jus of paddenstoelensaus
• Geroosterde noten en zaden

Extra's voor meer smaak

• Gebakken spekjes of spekreepjes
• Krokant gebakken uitjes
• Appelmoes (bij boerenkool)
• Augurken of zilveruitjes
• Gebakken appelschijfjes (bij andijvie)
• Piccalilly

Stamppot voor grotere groepen

Verwacht je bezoek? Stamppot is perfect voor grote groepen!

Berekeningn per persoon:

• 250g aardappels
• 125-150g groenten
• 1 rookworst
• 12g boter
• 25ml melk

Tips voor grote hoeveelheden:

• Gebruik twee grote pannen als één pan te klein is
• Stamp in delen en meng daarna
• Houd warm in de oven op 80°C met aluminiumfolie erover
• Maak de groenten een dag van tevoren klaar

Restjes stamppot gebruiken

Heb je te veel gemaakt? Geen probleem!

Stamppot ballen

• Vorm balletjes van de koude stamppot
• Wentel door paneermeel
• Bak goudbruin in de pan
• Serveer met appelmoes

Stamppot koekjes

• Maak kleine platte koekjes van de stamppot
• Bestrooi met paneermeel
• Bak krokant in boter
• Perfect bij een salade

Stamppot gratin

• Doe de stamppot in een ovenschaal
• Bestrooi met geraspte kaas
• Zet 20 minuten in de oven op 200°C
• Krokant en gesmolten kaaslaagje!

Conclusie

Stamppot is veel meer dan alleen boerenkool met worst. Met deze 8 variaties kun je de hele winter afwisselen en elke week een andere stamppot op tafel zetten. Van klassiek tot verrassend, van vlees tot vegetarisch - er is voor ieder wat wils.

De basis is altijd hetzelfde: goede kruimige aardappels, verse seizoensgroenten, en stampen met liefde. Voeg warme melk en ruim boter toe, en je hebt het perfecte Nederlandse wintergerecht.

Welke stamppot ga jij deze week maken? Begin met een klassieker zoals boerenkool, of durf je de verrassende rode kool of hete bliksem te proberen?

Eet smakelijk!